بسیاری بر این عقیدهاند که به مرور زمان بانک مرکزی بسیاری از درخواستهای تقاضای ارز را به سمت بازار توافقی سوق داده و صف دریافت ارز توافقی را خلوت میکند و از سوی دیگر آرام آرام به شرکتهای بزرگ هم اجازه میدهد بخشی از ارز خود را در این بازار عرضه نمایند یا به اصطلاح با ترکیبی از ارز توافقی و ارز نیمای فعلی پیش بروند و احتمالاً هرچه جلوتر برویم احتمال اینکه حتی ارز ۲۸ و ۵۰۰ هم به کنار رفته و نرخ نیمای ۷۰ هزار تومانی فعلی جای آن را بگیرد و تقاضای باقی به بازار توافقی برود بسیار است.
اما دقیق تر بررسی کنیم:
🔴- انتقال تقاضا به بازار توافقی
بانک مرکزی با سختگیری در تخصیص ارز رسمی (۲۸,۵۰۰) و نیمایی، بخشی از واردکنندگان و متقاضیان خرد را به سمت بازار توافقی میفرستد.این کار هم باعث کاهش فشار روی ذخایر میشود، هم تقاضای غیرضروری غربال میگردد.
🔴-ورود عرضه جدید از سمت شرکتهای بزرگ
اگر شرکتهای پتروشیمی، فولادی و معدنی بتوانند درصدی از صادراتشان را در بازار توافقی عرضه کنند، عملاً این بازار عمق بیشتری پیدا میکند.با افزایش عرضه، نرخ توافقی میتواند به جای جهش، در یک دامنه کنترلشده نوسان کند.
🔴-حذف تدریجی ارز ترجیحی (۲۸,۵۰۰)
ارز ۲۸,۵۰۰ بیشتر یک نرخ دستوری برای کنترل قیمتها بود؛ اما چون فاصله زیادی با واقعیت بازار دارد، استمرارش منجر به رانت، قاچاق و فساد میشود.به مرور یا کنار گذاشته میشود یا صرفاً برای کالاهای خیلی خاص و حیاتی باقی خواهد ماند.
🔴-حرکت به سمت نیما ۷۰ هزار تومانی بهعنوان نرخ مرجع
اگرچه بانک مرکزی مستقیم اعلام نمیکند، ولی سیاستها نشان میدهد قصد دارد نرخ نیمایی را به عنوان مرجع اصلی معرفی کند.در این صورت، بازار توافقی برای بقیه تقاضاها عمل میکند و دو نرخی بودن بهتدریج کاهش مییابد.
✅ خلاصه:بانک مرکزی احتمالاً به دنبال مدل دو بازاری (نیمایی + توافقی) است و در افق میانمدت، ۲۸,۵۰۰ حذف میشود. این یعنی نزدیکتر شدن به نرخ تعادلی ارز و کاهش زمینههای رانت، اما در کوتاهمدت فشار تورمی روی واردات و قیمت مصرفکننده خواهد داشت.
