طبق گزارش منتشر شده، «تراز جریان سرمایه» در سه‌ماهه اول سال ۱۴۰۴ تقریباً منفی ۹ میلیارد دلار بوده است.این رقم «بالاترین میزان خروج سرمایه ثبت‌شده در تاریخ ایران تاکنون» تلقی شده است.گزارش همچنین به کاهش درآمدهای نفتی و صادرات غیرنفتی ایران در همین بازه زمانی اشاره دارد.بدین صورت، حتی اگر مازاد تجاری (صادرات بیش از واردات) وجود داشته باشد، «مازاد جریان کالا و خدمات» عملاً با خروج سرمایه خنثی شده است.

🔴چرا این موضوع «نشانه بحران» تلقی می‌شود؟

خروج سرمایه وقتی زیاد می‌شود که فعالان اقتصادی فرصت‌های بهتر در خارج از کشور ببینند یا ریسک‌های سرمایه‌گذاری داخلی را بالاتر ارزیابی کنند؛ بدین ترتیب، سرمایه‌ها از کشور خارج می‌شود.در ایران، ترکیبِ کاهش درآمد نفتی + کاهش صادرات غیرنفتی + افزایش خروج سرمایه می‌تواند به کاهش منابع ارزی دولت، تشدید تراز ارزی منفی و فشار بر نظام بانکی و بازار ارز منجر شود.خروج سرمایه بالا می‌تواند به کاهش سرمایه‌گذاری داخلی، کاهش رشد اقتصادی، تشدید تورم و افت ارزش پول منجر شود — همه اینها اجزای بحران مالی هستند.
عدد «۹ میلیارد دلار» برای بهار ۱۴۰۴ در مقایسه با سال‌های قبل بسیار چشمگیر است؛ اما مهم است که بدانیم خروج سرمایه دقیقاً از کدام کانال‌ها بوده است: پس‌انداز خانوارها؟ سرمایه‌گذاری شرکت‌ها؟ صادراتی؟ گزارش به این تفصیل نمی‌پردازد و باید بررسی شود که چه سهمی از این خروج سرمایه به دلیل «فرار» سرمایه (مثلاً برای حفظ ارزش دارایی) است و چه سهمی مربوط به سرمایه‌گذاری خارجی شرکت‌های ایرانی یا دیگر جریان‌های مالی رسمی/غیررسمی و تأثیر این جریان‌ها در کوتاه‌مدت و بلندمدت متفاوت خواهد بود؛ مثلاً در کوتاه‌مدت ممکن است خروج سرمایه به افت ارزش ریال و تحریم فرصت‌های تولید منجر شود؛ در بلندمدت ممکن است ساختار اقتصادی آسیب‌پذیرتر شود.
از منظر شما که در بازار سهام و تحلیل اقتصادی فعالیت دارید، این داده می‌تواند به عنوان یک شاخص هشدار برای «ریسک سیستمیک» یا «کاهش اعتماد سرمایه‌گذار داخلی» قلمداد شود — مثلاً ممکن است نرخ بهره واقعی، خروج سرمایه از بورس، نوسان بازار ارز یا سایر شاخص‌ها به تبع آن بالا برود.


پ.ن: این روند نشانه کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران داخلی، افزایش تهدید ریسک‌پذیری و به‌دنبال آن افزایش فشار بر بازار ارز و نقدینگی باشد.