تحریم ثانویه؛ آمریکا چگونه میخواهد اقتصاد ایران را محاصره مالی کند؟
آمریکا در دور جدید فشارهای اقتصادی، فقط ایران را هدف نگرفته است؛ کشورها و شرکتهایی که با ایران همکاری اقتصادی داشته باشند نیز در معرض تحریم قرار میگیرند. اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، این سیاست را بخشی از یک کارزار گسترده برای قطع «راههای درآمدی» ایران معرفی کرده و از کشورها خواسته روابط اقتصادی خود با تهران را کاهش دهند.
نگاهی به روند تاریخی نرخ دلار در ایران، یک واقعیت مهم را نشان میدهد: مسیر افزایش نرخ ارز خطی نبوده، اما در بلندمدت میل مشخصی به کوتاهشدن فاصله زمانی میان دوبرابرشدن نرخ دلار وجود داشته است.
جدولی که نرخ دلار را از محدوده ۱۰ تومان در سال ۱۳۵۷ تا محدوده ۱۶۳٬۸۴۰ تومان در سال ۱۴۰۴ دنبال میکند، در واقع داستانی بزرگتر از افزایش قیمت یک دارایی را روایت میکند. این جدول تصویری فشرده از تورم مزمن، کاهش قدرت خرید ریال، شوکهای سیاسی و ارزی، رشد نقدینگی و تغییر رژیمهای ارزی در اقتصاد ایران است.
ایران دوباره به واردات بنزین بازگشته است؛ اتفاقی که در ظاهر ممکن است تنها یک خبر در بازار انرژی باشد، اما در واقع نشانهای از عمیقتر شدن یکی از مهمترین ناترازیهای اقتصاد ایران است: فاصله میان رشد مصرف و توان تولید داخلی. بر اساس دادههای CAS، ایران در ماه آوریل ۲۰۲۶ بهطور میانگین روزانه حدود ۳ هزار بشکه بنزین وارد کرده است؛ وارداتی که نخستین ورود محمولههای بنزین به کشور از مارس ۲۰۲۵ محسوب میشود. دادههای حملونقل دریایی Kpler نیز نشان میدهد واردات بنزین تا ماه اوت ادامه داشته و این روند، طولانیترین دوره متوالی واردات از سال ۲۰۱۸ تاکنون بوده است.